Verbeter de leeromgeving met effectief  klassenmanagement

Klassenmanagement is van cruciaal belang in het onderwijs voor het creëren van een veilige en effectieve leeromgeving voor leerlingen. Daarnaast omvat het alle maatregelen die een leerkracht neemt. 

Ook verwijst het naar de maatregelen die een leerkracht neemt om een positief werkklimaat te creëren en om het leerproces te ondersteunen. Het omvat ook het ondernemen van actie om problemen te voorkomen en een veilige en gestructureerde leeromgeving te waarborgen. 

Het belang van goed klassenmanagement

Impact van klassenmanagement op de leeromgeving

Goed klassenmanagement heeft een aanzienlijke impact op de leeromgeving en omvat alle maatregelen die een leerkracht neemt om een ideaal leer- en werkklimaat te creëren. Daarnaast draagt het bij aan een ondersteunende omgeving waarin leerlingen voldoende aandacht en tijd krijgen om hun onderwijsbehoeften te bereiken. Dit bevordert de effectieve lestijd, een positieve leerhouding en de ontwikkeling van de leerlingen.

Pedagogische aspecten

Naast het scheppen van een veilige omgeving, is klassenmanagement ook sterk verbonden met pedagogische aspecten. Het gaat hierbij om het samen met leerlingen vormgeven van het werkklimaat in de klas en het inrichten van het onderwijsproces. Hierbij staan de onderwijsbehoeften van de leerlingen centraal.

Hoe creëer je een positief werkklimaat in het klaslokaal?

Een effectief werkklimaat

Het creëren van een effectief werkklimaat vereist het nemen van passende maatregelen door de leerkracht. Door hier samen met de leerlingen te werken, kan een sfeer gecreëerd worden waarin het leerproces optimaal kan plaatsvinden.

Dit zorgt voor minder lesonderbrekingen, een veilige leeromgeving en meer actieve leertijd. Ook de instructie zal soepeler verlopen, waardoor leerlingen meer de tijd krijgen om te leren. Je bent namelijk minder afgeleid en kunt de focus leggen op nieuwe stof uitleggen. Dit is een voorbeeld van het nemen van maatregelen om problemen te voorkomen.

Groepsvorming en samenwerking tussen leerlingen

Samenwerking en groepsvorming onder de leerlingen zijn belangrijk om een positief werkklimaat te bevorderen. Het gaat hierbij om het vaststellen van juiste regels en afspraken die de samenwerking en groepsdynamiek ondersteunen.

Juiste regels en afspraken

Moeten duidelijke regels en afspraken gemaakt worden? Want leerlingen moeten toch verantwoordelijk zijn voor hun eigen leerproces? 

Vaak denken wij dat we leerlingen veel autonomie moeten geven. In elke sociale groep moeten we leren om ons aan elkaar aan te passen en het proces van elke leerling bewaken. Hierdoor ontkom je er niet aan om als manager van een groep duidelijkheid en orde te scheppen. 

Hoe eenduidiger de afspraken van kleins af aan zijn, hoe beter de gedrags- en didactische ontwikkeling plaats kan vinden.

Het opstellen van juiste regels en afspraken is hierbij een essentieel onderdeel. Door dit als team door ieder klaslokaal door te voeren, weten alle kinderen in elke groep en elk jaar wat er van hen verwacht wordt.

De competenties en vaardigheden van leerkrachten verbeteren voor een optimaal klassenmanagement

Onderwijsbehoeften en competenties van leerkrachten

Een goed klassenmanagement vraagt om bepaalde competenties en vaardigheden van leerkrachten. Het is hierbij van belang dat zij in staat zijn om de onderwijsbehoeften van de leerlingen te herkennen en hierop adequaat te reageren.

Richt je hier zeker niet alleen op zichtbaar gedrag, maar vooral ook op het gedrag wat hierachter zit. Hoe komt het dat een leerling bepaald gedrag vertoont? Wees alert op signalen, zoals minder aanwezig in de les, slechtere resultaten, te laat op school komen of alleen spelen op het plein. 

Praktische vaardigheden voor dagelijkse onderwijspraktijk

Daarnaast dienen leerkrachten te beschikken over praktische vaardigheden voor de dagelijkse onderwijspraktijk, zoals goede communicatie, conflicthantering en het bieden van gepaste ondersteuning aan leerlingen.

Leerlingen in de klas hebben namelijk behoefte aan een docent die als voorbeeld dient. Laat kinderen zien hoe je lastige situaties de baas bent en hoe je in het vervolg kunt handelen. 

Door leerlingen het nut van oplossingsgericht communiceren te laten zien, kunnen ze dit in nieuwe situaties meenemen. 

Leidinggevende taken en aandacht over meerdere onderwijssituaties verdelen

Leerkrachten dienen in staat te zijn om leidinggevende taken op zich te nemen en aandacht over meerdere onderwijssituaties effectief te verdelen. Dit draagt bij aan een succesvol klassenmanagement en een optimaal leer- en werkklimaat in de klas.

Je bent in de groep nooit met één taak tegelijk bezig. Je dient meerder taken tegelijk te managen en wel op zo’n manier, dat het ontwikkelproces van alle leerlingen door kan blijven gaan. Dit vraagt verregaande organisatorische vaardigheden.

Een interessant punt om de voortgang van de les vloeiend te laten verlopen is om te kijken naar de inrichting van het lokaal. 

Beeld je in dat jij de hele dag veel prikkels om je heen hebt en geen ruimte hebt om even jezelf af te zonderen. Door alternatieven in te bouwen waar leerlingen kunnen werken, kun je de focus van het oplossen van problemen gaan verleggen naar het voorkomen van problemen door het organiseren van een flexibele leeromgeving.

Zorg ook voor zo min mogelijk vulling van het lokaal met posters, (open) kasten en materialen die geen meerwaarde hebben voor de lessen. Zorg voor actuele informatie, die het interessant houdt voor leerlingen om hier gebruik van te maken en een bijdrage leveren aan de leeromgeving.

Wat draagt bij tot het succesvol leiden van een klas?

Strategieën om alle leerlingbehoeften in kaart te brengen

Het succesvol leiden van een klas vereist strategieën die alle leerlingbehoeften in kaart brengen. Hierbij moet rekening gehouden worden met diversiteit in behoeften en achtergronden van de leerlingen, wat deel uitmaakt van het organiseren van een inclusief leerproces.

Elke klas en elk kind is anders. Het is als leerkracht belangrijk om niet alleen te kijken vanuit het eigen perspectief, maar de leefomgeving van anderen ook te begrijpen. 

Daarbij gaat het niet alleen om de verschillende culturele achtergronden, maar ook om de financiële, sportieve of bijvoorbeeld de gezondheid binnen het gezin of familie.

Praktische en pedagogische aanpassingen in het klaslokaal

Naast het nemen van praktische maatregelen, dienen ook pedagogische aanpassingen genomen te worden. Dit omvat het creëren van een stimulerende leeromgeving die leerlingen uitdaagt en ondersteunt in hun ontwikkeling.

Wanneer jij als leerling elk jaar in rijtjes naast elkaar zit, is dit niet representatief voor wat er in de maatschappij van jou verwacht wordt. De inrichting kan dynamisch, waarbij er ruimte ontstaat om bijvoorbeeld coöperatief aan de slag te gaan.

Coöperatief leren is een erg effectieve strategie om aan zowel de pedagogische- als de didactische vaardigheden te werken, wat ondersteund wordt door het nemen van maatregelen om problemen te voorkomen. Dit vraagt wel een strak klasmanagement.

Overzicht houden en effectieve veranderingen tijdens het schooljaar

Het behouden van overzicht en het nemen van effectieve veranderingen gedurende het schooljaar zijn essentieel voor het succesvol leiden van een klas. Door consistent beleid te voeren, wordt een ondersteunende omgeving gecreëerd waarin leerlingen optimaal kunnen leren.

Schroom niet om hierin fouten te maken. Alle maatregelen die een leerkracht maakt, zorgen voor een nieuwe situatie. Begeleidt dit proces op bij leerlingen, zodat zij zich dit eigen kunnen maken. Wees hier consequent in. Waak hierbij om meerdere dingen tegelijk op te pakken. Stap voor stap is het sleutelwoord voor succes. 

Meer informatie?